Ljóðræn stefnumót Bókmenntaborga UNESCO

Bókmenntaborgir UNESCO sameinuðust um gerð ljóðabókarinnar Poetic Encounters í tilefni tólfta ársfundar Samstarfsnets skapandi borga UNESCO.

Í tilefni ársfundar Samstarfsnets skapandi borga UNESCO í Kraká og Katowice í Póllandi í júní  2018 tók Bókmenntaborgin Reykjavík þátt í ljóðaverkefninu Poetic Encounters sem Bókmenntaborgin Heidelberg í Þýskalandi og Handverksborgin Fabriano á Ítalíu áttu frumkvæði að. Það fólst í því að útbúa handgert safnrit með ljóðum skálda frá Bókmenntaborgum UNESCO til að fagna orðlistinni og minna á mikilvægi bókmennta og tungumála í heimsmenningunni.

Skáld frá 27 borgum

Fimmtíu og eitt skáld frá 27 Bókmenntaborgum koma saman í bókinni og leggja þar lið þeim samstarfsanda sem liggur til grundvallar Samstarfsneti skapandi borga UNESCO. Um leið er fjölbreytileika tungumála heimsins fagnað með ljóðum frá öllum heimshornum sem rituð eru á móðurmáli hvers skálds. Bókin er tileinkuð fólki um allan heim sem trúir á mátt orðlistarinnar og styður frelsi til tjáningar og hugsana. Ljóðin eru öll rituð eigin hendi af skáldunum á handgerðan folio pappír frá Fabriano, sem er ein af Handverks- og alþýðulistaborgum UNESCO. Pappírinn var sendur frá Fabriano til Heidelberg og þaðan til Bókmenntaborganna víða um heim og fór hann svo aftur til Fabriano eftir að skáldin höfðu ritað ljóð sín, hvert á  sína örk. Í Fabriano var bókin bundin inn í leðurband og er allur frágangur hennar í samræmi við ævagamalt handverk.
Borgarstjórar Krakár og Katowice tóku við þessum einstaka gripi úr höndum borgarstjóra Heidelberg og Fabriano á ársfundi Samstarfsnets skapandi borga UNESCO þann 13. júní síðastliðinn, sem var nú haldinn í tólfta sinn. 

Það er okkur hjá Bókmenntaborginni Reykjavík einstakt fagnaðaefni að geta tekið þátt í þessu fallega verkefni sem er birtingarmynd þeirrar sannfæringar að listin byggi brýr milli tungumála og menningarheima. 

Íslensku skáldin sem lögðu ljóð til verksins eru Bragi Ólafsson og Soffía Bjarnadóttir. Ljóð Braga er „Tuttugu línur um borgina“ sem fyrst kom út í bókinni Ljóð í leiðinni sem Meðgönguljóð gaf út 2013 í tilefni Lestrarhátíðar í Bókmenntaborg og kom aftur út í ljóðabók Braga Öfugsnáði (Bjartur, 2017) og ljóð Soffíu er úr bálknum „Ég er hér“ sem kom út í samnefndri ljóðabók hennar hjá Máli og menningu 2017.

Stiklur á vef

Bragi og Soffía skrifuðu ljóð sín í Gröndalshúsi í vetur sem leið og var sá gjörningur festur á filmu. Stikluna má nú sjá hér á vef Bókmenntaborgarinnar Reykjavíkur og einnig er þar að finna stiklu um verkefnið í heild sem var unnin í Tel Aviv, sem er ein af Margmiðlunarborgum UNESCO. Í þeirri stiklu er tónlist frá Mannheim, sem ein af Tónlistarborgum UNESCO. Tónlistin er úr „Mix the City – Mannheim“ sem var unnið fyrir ársfundinn núna í júní og frumflutt í Katowice.

Ljóðabókin Poetic Encounters verður varðveitt í Kraká en rafræn útgáfa með ljóðunum á frummálum og í enskum þýðingum verður aðgengileg á vef Bókmenntaborgarinnar Reykjavíkur innan skamms. Meg Matich þýddi ljóð Soffíu á ensku og Lytton Smith þýddi ljóð Braga.

Eftirtalin skáld eiga ljóð í bókinni:

Mohammed Hussein Al Yaseen (Baghdad)
Emily Zoey Baker (Melbourne)
Soffía Bjarnadóttir (Reykjavík)
Matilde Camphilo (Óbidos)
Claudia Castro Luna (Seattle)
Eiléan Ni Chuilleanáin (Dublin)
Jacques Côté (Québec City)
Maurizio Cucchi (Mílanó)
Nuala Ní Dhomhnaill (Dublin)
Carol Ann Duffy (Manchester)
Ralph Dutli (Heidelberg)
Fatemeh Ekhtesari (Lillehammer)
Mireille Gagné (Québec City)
Rhian Gallagher (Dunedin)
Sergei Gogin (Ulyanovsk)
Lauren Haldeman (Iowa City)
Helena Janeczek (Mílanó)
Jakub Kornhauser (Kraká)
Onno Kosters (Utrecht)
Hasso Krull (Tartu)
Ko Kyungsook (Bucheon)
Małgorzata Lebda (Kraká)
Christine De Luca (Edinborg)
John McAuliffe (Manchester)
Christopher Merrill (Iowa City)
Pedro Mexia (Óbidos)
Gcina Mhlope (Durban)
Tomáš Míka (Prag)
Ángeles Mora (Granada)
Bragi Ólafsson (Reykjavík)
Maarja Pärtna (Tartu)
Ana Pepelnik (Ljubljana)
Ruby Pinner (Norwich)
Jakub Řehák (Prag)
Anastacia-Reneé (Seattle)
José Carlos Rosales (Granada)
Andrej Rozman Roza (Ljubljana)
Marjana Sarka (Lviv)
Gigory Semenchuk (Lviv)
Alan Spence (Edinborg)
George Szirtes (Norwich)
Marion Tauschwitz (Heidelberg)
Terje Thorsen (Lillehammer)
Gala Uzryutova (Ulyanovsk)
Hanneke van Eijken (Utrecht)
Chris Wallace-Crabbe (Melbourne)
Rory Waterman (Nottingham)
Georgina Wilding (Nottingham)
Iona Winter (Dunedin)
Ester Xargay (Barcelona)
David Ymbernon (Barcelona)

Eftirtaldir þýðendur þýddu ljóð á ensku:

Sa’ad al-Hasani
Paul-Henri Campbell
Míriam Cano
Vitaliy Charnetsky
Marina Espasa
Hossein Fallah
Go Chang Soo
Katia Grubisic
Olivia Hellewell
Bernie Higgins
Ross Howard
Michele Hutchison
Brandon Lussier
W. Martin
Meg Matich
Amos Mattio
Askold Melnychuk
Tomáš Míka
Sadek R. Mohammed 
Ana Pepelnik
Frederika Randall
Paula Ribeiro
Rod Rojas
Lytton Smith
Pablo Strauss
Jayde Will
Elżbieta Wójcik-Leese

Listamenn og aðstandendur verkefnis í Fabriano:

Museu della Carta e della Filigrana - Paper and Watermark Museum
Verkefnastjóri: Giorgio Pellegrini
Pappírsgerð: Luigi Mecella, Roberto Rapanotti, Federico Salvatori
Skrautritari: Maestro Amanuense Malleu
Bókband: Giuseppe Baldinelli

Hugmynd og framkvæmd:

Heidelberg bókmenntaborg UNESCO (Dr. Andrea Edel, Phillip Koban) & Fabriano handverks- og alþýðulistaborg UNESCO (Giorgio Pellegrini, Vittorio Salmoni, Carlo Pesaresi)
Verkefnastjórn: Phillip Koban, Heidelberg bókmenntaborg UNESCO

Skrautritari í Heidelberg: Kornelia Roth

Hluti II með enskum þýðingum var hannaður af Bettinu Bank (Heidelberg) og prentaður á handgerðan pappír hjá Baier Digitaldruck GmbH í Heidelberg.