Bókmenntaborgin og Bókmenntavefur

Lesið við Ægisíðu

Reykjavik Bókmenntaborg UNESCO

Reykjavík var útnefnd Bókmenntaborg UNESCO í ágúst 2011, en hún var fimmta borgin í heiminum til að hljóta þennan heiður og sú fyrsta utan ensks málsvæðis. Titillinn er varanlegur. Bókmenntaborgirnar eru hluti af stærra neti Skapandi borga UNESCO og var Reykjavík 29. borgin til að fá aðild að samtökunum, sem síðan hafa vaxið og halda áfram að gera það.

Í útnefningunni segir meðal annars að Reykjavík státi af framúrskarandi bókmenntahefð í formi ómetanlegra miðaldabókmennta sem varðveittar eru í borginni og eru Íslendingasögurnar, Eddukvæði og Íslendingabók nefnd sérstaklega.  Þá segir að þessi rótgróna hefð sýni sig í varðveislu, miðlun, bókmenntakennslu og kynningu bókmennta í dag. Einnig er tekið til þess að svo fámenn borg sinni bókmenntum af eins miklum krafti og raun ber vitni, með þátttöku og samvinnu ólíkra aðila sem koma að bókmenningu og miðlun bókmennta, svo sem útgefenda, bókasafna og rithöfunda. Reykjavík Bókmenntaborg UNESCO er rekin sem menningarskrifstofa á Menningar- og ferðamálasviði Reykjavíkurborgar. Heimili hennar er í Ráðhúsi Reykjavíkur. Bókmenntaborgin stendur fyrir Lestrarhátíð í október ár hvert, Sleipnisverkefninu, Bókamessu í Bókmenntaborg í nóvember í samstarfi við Félag íslenskra bókaútgefenda, landsleiknum Allir lesa í samstarfi við Miðstöð íslenskra bókmennta, bókmenntaviðburðum og verkefnum ýmiss konar og hefur umsjón með Gröndalshúsi.

Reykjavíkurborg leggur áherslu á góða samvinnu við alla þá mörgu aðila sem koma að bókmenningu í borginni, því Bókmenntaborgin Reykjavík er fyrst og fremst sameign þeirra allra svo og íbúa borgarinnar. Einnig er alþjóðlegt samstarf, sérstaklega innan samstarfsnets Skapandi borga UNESCO mikilvægur hluti starfseminnar.

LEIÐARLJÓS:

Að Reykjavík verði þekkt sem borg orðlistar, jafnt innanlands sem og á alþjóðlegum vettvangi. Að stoðir hennar verði styrktar í nánu samstarfi þeirra sem koma að menntun, bókmenntum og orðlist á breiðum vettvangi. Reykjavík  Bókmenntaborg UNESCO stendur vörð um tjáningarfrelsi. Íslensk einkunnarorð Bókmenntaborgarinnar, Orðið er frjálst, endurspegla þessa áherslu og með þeim vill Bókmenntaborgin benda á að hvorki einstaklingar né samfélög geta þrifist á heilbrigðan hátt nema þegnunum sé frjálst að tjá sig, þrár sínar og sannfæringu.

MARKMIÐ

  • Að halda utan um það mikla starf sem er unnið á sviðum bókmenningar og orðlistar og það kynnt.
  • Að hvetja til samstarfs og nýrra verkefna.
  • Að efla alþjóðatengsl á vettvangi orðlista og annarra skapandi greina.

Reykjavik Bókmenntaborg UNESCO vinnur einnig eftir Leiðarljósi Skapandi borga UNESCO.  

Stjórn og starfsfólk

Bókmenntavefurinn

Bókmenntavefur Borgarbókasafns, áður bokmenntir.is, var opnaður árið 2000 þegar Reykjavík var ein af Menningarborgum Evrópu. Hann var settur á laggirnar sem hluti af samstarfsverkefni sex Menningarborga ársins og hlaut verkefnið styrk frá Evrópusambandinu. Borgarbókasafn ákvað síðan að halda uppbyggingu síns hluta vefjarins áfram og geymir hann nú upplýsingar um yfir eitt hundrað íslenska samtímahöfunda. Fyrsti ritstjóri vefjarins var Kristín Viðarsdóttir.

Á vefnum má finna upplýsingar um íslenska samtímahöfunda sem skrifa skáldskap af öllum toga, skáldsagna- og smásagnahöfunda, ljóðskáld, barnabókahöfunda og leikskáld. Þar má lesa æviágrip höfunda, yfirlitsgreinar bókmenntafræðinga um höfundarverkið – sem eru sérstaklega skrifaðar fyrir vefinn, persónulega pistla frá höfundunum sjálfum, ítarlegar ritaskrár og brot úr verkum, ásamt listum yfir greinar og umfjallanir um verkin. Vefurinn er á íslensku og ensku.

Bókmenntavefnum er ætlað að kynna og auka áhuga á íslenskum samtímahöfundum innan lands og utan og gera upplýsingar um þá aðgengilegar á einum stað.

Ritstjóri vefsins er hjá Borgarbókasafninu.